8 september 2026
Noord Cups pionierde op Oerrock, nu de wetgeving: Welke ambtenaren bouwen mee aan de circulaire deadline van 2030?
Mariska Bloem bewijst dat het kan. Ondertussen komt de Europese verplichting van 2030 dichterbij, en is er meer capaciteit en meer beleidsmakers nodig om de transitie op tijd voor te bereiden.
Het festivalseizoen is nog steeds in volle gang, en dat merkt Noord Cups als geen ander. “We zitten nu midden in het evenementenseizoen. Na de zomervakantie begint het weer enorm druk te worden, met heel veel tentfeesten en festivals,” zegt oprichter Mariska Bloem. Precies in de drukte reinigde haar bedrijf ruim 200.000 herbruikbare bekers in drie dagen tijd voor Oerrock in Ureterp, met een strakke deadline: plastic dat te lang vochtig blijft, gaat schimmelen. “Het moet allemaal binnen drie dagen. Het is niet zo dat je daar drie weken over kan doen,” zegt ze.
Oerrock
Vijf uur ’s ochtends tot zes uur ’s avonds stond het team van Noord Cups tussen de festivaldagen door te wassen, dag in dag uit. Er bleef aan het einde bijna niks over om over te klagen. Slechts 2,8 procent van de bekers kwam niet terug aan de bar, en werd ook niet teruggevonden op het terrein of in de omgeving, waarschijnlijk als souvenir meegenomen. “We konden prullenbakken afstruinen om te kijken of er nog wat lag om te filmen, maar er lag echt niks,” zegt Mariska. Normaal staat de organisatie na zo’n festival tot de knieën in het plastic. Deze keer beperkte Noord Cups 90 procent van de totale afvalstroom op het terrein.
Ontstaan: een beker voor iedereen in het Noorden
Mariska was zelf evenementenorganisator in Oost-Groningen voordat ze Noord Cups begon. Zij wilde haar eigen evenementen verduurzamen. De herbruikbare bekers moesten toen helemaal uit Lelystad komen, en met een paar duizend bekers per evenement was dit qua kosten niet haalbaar. Toen besloot ze zich te verdiepen in hoe het reinigen van kunststof in zijn werk gaat (plastic droogt lastig, en vraagt om specifieke zachtere middelen en droogcompartimenten), en reed ze naar concurrenten in Lelystad en de regio Maastricht om te bekijken waar het bedrijf naartoe zou moeten groeien om het reinigingsproces professioneel te kunnen aanpakken.
Wat ze uiteindelijk bedacht was geen wasstraat voor haar eigen evenementen, maar een wasstraat waar iedereen terecht kon. “Noord Cups heb ik bedacht als een reinigingsservice en verhuurbedrijf, waarin we rond 100 kilometer van Winschoten een circulaire omgeving kunnen opbouwen en waar we allemaal kunnen putten uit één grote voorraad bekers,” zegt Mariska. Dezelfde beker staat de ene week op een dorpsfeest en de week erna op een festival, in plaats van dat elke organisator zelf een schuur vol bekers moet kopen, want goede herbruikbare bekers die jarenlang meegaan zijn duur: tussen de 0,50 en 1 euro per stuk. Als je 25.000 bekers nodig hebt, zoals een gemiddelde feestweek, is dat een duur grapje.
Nu kunnen organisatoren van een feestweek bij Noord Cups terecht voor een huur inclusief reiniging van 8 tot 15 cent per beker, van eventbekertjes tot luxe kunststof wijnglazen.
Gedragsverandering in cijfers
Toen Noord Cups drie jaar geleden voor het eerst festivals ging voorzien van herbruikbare bekers, snapten bezoekers er niets van. Een beker met statiegeld? Die gooi je toch gewoon op de grond? Nu, drie jaar later, belandt nog maar gemiddeld 1,8 procent op de grond, tegenover ongeveer tien procent in dat allereerste jaar.
“Je ziet dat we binnen drie jaar al hele grote stappen hebben gemaakt in die gedragsverandering,” zegt Mariska.
De bekers zelf houden het al net zo lang vol: minimaal zeshonderd wasbeurten, en dan zijn ze nog niet eens afgeschreven. Daarna kunnen ze nog hoogwaardig gerecycled worden. Elke beker in het assortiment is inmiddels meer dan veertig keer gebruikt. Er is nog genoeg winst te halen. Nederland gooit dagelijks 17 miljoen bekers weg, genoeg om zes olympische zwembaden mee te vullen: gemiddeld één bekertje per persoon per dag, maar bij elkaar een enorme impact.
Wachten op wetgeving die durft
Toch draait de wasstraat in Winschoten, ondanks al deze cijfers, op nog geen tien procent van wat hij aankan. Volgens de Nederlandse en Europese SUP-wetgeving is hergebruik de norm bij elk evenement, elke school, dagattractiepark, kantine en horecagelegenheid. Alleen met een uitzondering mag er nog wegwerpplastic gebruikt worden, en die uitzondering moet vooraf worden aangevraagd bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. De voorwaarde: minimaal 85 procent van het plastic moet gerecycled worden, volgend jaar 90 procent, met een verplichte rapportage die drie jaar bewaard moet blijven.
Maar precies daar gaat het mis. De verplichte meldingen komen vaak niet binnen bij de ILT, waardoor automatisch wordt aangenomen dat er herbruikbare bekers gebruikt zijn. In de praktijk gaat het dan om wegwerpplastic zonder administratie.
“We wachten op een sluitende en stimulerende wetgeving,” zegt Mariska. Ze verwijst naar de R-ladder: voorkomen boven hergebruik, hergebruik boven recyclen. “We moeten met personeelskosten concurreren tegen wegwerpplastic zonder personeelskosten. Hoe strenger de wetgeving wordt, hoe goedkoper hergebruik uiteindelijk wordt.”
Vanaf 2030 wordt herbruikbaar de Europese standaard, overal. Daar moet dan wel een compleet systeem staan: distributielijnen, verzamelpunten, reinigingscapaciteit, tracking. “We hebben laten zien dat de capaciteit er is,” zegt Mariska. “Nu moeten we samen bouwen.”
Haar oproep richt zich op drie partijen. Aan organisatoren die nog wegwerpplastic gebruiken: stap over. Aan de overheid: luister naar ondernemers die al hebben geïnvesteerd. Aan andere leden van Circulair Groningen Drenthe die twijfelen of hergebruik wel opschaalbaar is: bel gewoon. Ze zoekt gemeenten voor circulair inkopen en sportclubs voor een rouleringssysteem, zodat de koffie in de pauze en het biertje na afloop gewoon kunnen blijven.