18 september 2026
Het Noorden levert de praktijk, Den Haag de spelregels
Het kabinet kiest in de Miljoenennota voor economische stabiliteit en voor investeren in innovatie. Dat is goed nieuws. Tegelijk stellen wij vast dat de grootschalige keuzes voor de transitie naar een circulaire economie nog uitblijven.
De cijfers spreken voor zich. De rijksuitgaven voor de circulaire economie dalen van 70 miljoen euro dit jaar naar 65 miljoen in 2027, richting 46 miljoen in 2030. Dat is een afname van ruim een derde, terwijl de Tweede Kamer het kabinet dit voorjaar nog vroeg met méér middelen te komen. Juist nu circulaire bedrijven klaarstaan om op te schalen, loopt de rijksinzet terug.
Circulair is geen kostenpost, maar een verdienmodel
Toch zou het te smal zijn om deze Miljoenennota alleen op uitgavenposten te beoordelen. De circulaire economie draait om waardecreatie, en de krachtigste instrumenten kosten het Rijk weinig tot niets.
Circulair inkopen is daarvan het duidelijkste voorbeeld. Overheden besteden jaarlijks tientallen miljarden. Wie daarin structureel stuurt op hergebruik, levensduur en secundaire grondstoffen, creëert in één beweging een markt waar nu nog het ondernemersrisico ligt. De overheid als launching customer geeft geen geld weg, maar verlegt geld dat toch al wordt uitgegeven.
Hetzelfde geldt voor wet- en regelgeving. Circulaire ondernemers lopen dagelijks aan tegen een stelsel dat is gebouwd voor lineaire productie: afvalstatus die hergebruik blokkeert, vergunningen die jaren duren, dubbele btw op tweedehands producten, normen die primaire grondstoffen bevoordelen boven secundaire. Het opruimen van die belemmeringen en het geleidelijk afbouwen van de voordelen voor het lineaire systeem geven de transitie wind in de zeilen — zonder dat er een euro extra hoeft te worden uitgetrokken.
Wij pleiten daarom voor een kabinet dat niet alleen naar de begroting kijkt, maar naar de spelregels van de economie. Dáár wordt bepaald of circulair ondernemen loont.
Het Noorden bundelt de krachten en legt er zelf geld bij
In Groningen en Drenthe gebeurt dit niet op papier. Hier hebben 160 organisaties — mkb, overheden, kennisinstellingen en onderwijs — zich verenigd in de vereniging Circulair Groningen Drenthe. Financieel gesteund door het programma Noord-Nederland Verdient Circulair, goed voor ruim 14 miljoen euro, en door een meerjarige inzet van provincies en gemeenten staat de regio in de startblokken.
Maar het grootste bedrag zit niet in die publieke bijdragen. De private en publieke investeringsbereidheid in ons netwerk loopt jaarlijks in de honderden miljoenen euro’s. Ondernemers die hun productieproces omgooien, vastgoedeigenaren die circulair renoveren, gemeenten die anders aanbesteden.
Het geld is er. De wil is er. Wat nu ontbreekt, zijn de juiste spelregels: zekerheid, consistente regelgeving en een markt die circulaire producten beloont in plaats van benadeelt.
Onze vereniging brengt precies de coalitie samen die een transitie vraagt. Bedrijven die het risico nemen, overheden die inkopen en vergunnen, onderwijs dat de vakmensen levert, onderzoekers die meten wat werkt. Wij zien wat er lukt, en we zien nog scherper waar het vastloopt.
Daarom vragen wij Den Haag niet af te schalen, maar samen met ons op te schalen.
Een concrete uitnodiging
Wij nodigen minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) en minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat), en de beleidsmakers die met hen aan dit dossier werken, uit voor een werkbezoek aan onze regio.
Tijdens dat bezoek laten we niet alleen onze circulaire koplopers zien. We overhandigen de Gronings-Drentse Krachtenlijst: wat er in onze regio al werkt, wat het nog tegenhoudt, en welke beleidskeuze dat oplost. Geen wensenlijst, maar casuïstiek uit de praktijk.
De minister heeft toegezegd de brede oproep om meer financiering voor de circulaire economie mee te nemen in de gesprekken richting de Voorjaarsnota. Wij willen die gesprekken voeden met wat er in de praktijk werkt. Gebruik onze regio als proeftuin om wetgeving vlot te trekken en circulair ondernemen rendabel op te schalen.
De uitnodiging volgt en de koffie staat klaar.